۱۳۸۹ فروردین ۲۸, شنبه

لئوناردو داوينچي و سينـما

داوينچي 15 آوريل سال 1452 م مطابق با 26 فروردين، متولد شد ولي رمز و راز زندگي او، همچون لبخند ژوكوند، تابلو معروف به موناليزايش، همچنان نويسندگان، سناريست‌ها و كارگردانان را مفتون خود كرده است.
او در رشته‌هاي نقاشي، رياضي، معماري، موسيقي، كالبدشناسي، مهندسي، گياهشناسي، تنديسگري و هندسه، متبحر بود.
داوينچي را مي‌توان طراح نخستين هواپيما دانست. حتي طراحي‌هاي او براي لباس غواصي و زيردريايي جنگي نيز در دست است.
اين هنرمند، همچنين مسلسل، تانك نظامي، كيلومترشمار و بسياري وسايل كاربردي ديگر را اختراع كرده است.
به صورت مثال با كليد واژه‌هاي مسلسل، داوينچي و آل‌كاپون، آيا يك ذهن خلاق فيلمنامه‌نويس، دچار آلرژي نمي‌شود؟!
يا فيلمنامه‌اي علمي ـ تخيلي با كليد واژه‌هاي تانك با طراحي داوينچي مخصوصاً در اين دوران كه هنر و سياست و جغرافياي ذهن و تشويش انسان از اينكه فردا روز چه خواهد شد، باعث قلقلك ذهن يك نويسنده نمي‌شود؟


يك نكته ديگر هم از داوينچي بگوييم كه رابطه مادر ـ فرزندي پر رمزوراز او و طرح‌هاي شخصي اوست كه به وسيله خط معكوس، يادداشت‌هايي نوشته است كه فقط مي‌توان آنها را در آينه خواند.

خوشبختانه، شاگردان و طرفداران داوينچي، دفاتر، طرح‌ها و يادداشت‌هاي او را به دقت تا به امروز حفظ كرده‌اند. هرچند بسياري از اين ميراث گرانبهاي داوينچي، رمزگشايي نشده است، اما حداقل از نظرگاه هنري، ادبيات در رشته رمان و سينما در ژانر علمي ـ تخيلي مي‌تواند، براي خلق سوژه‌هاي گوناگون، حتي در ژانرهاي ديگر نيز از اين موارد، بهره ببرد.

آثاري با كليدواژه داوينچي


همانگونه كه گفته شد، داوينچي در فيلمي به نام «لئوناردو داوينچي و سربازان جاويدانLeonardo da«vinci and the soldiers of forevr باز هم بر پرده سينماها بعد از فيلم« رمز داوينچي»، جان خواهد گرفت. او در اين فيلم براي مقابله با دشمنان فراواقعي خود از اختراعات خود استفاده مي‌كند.


آدريان عسكريه (Adrian Askarieh)، به عنوان تهيه‌كننده اين فيلم با همكاري شركت «وارنر برادرز»، اين فيلم ماجراجويانه و علمي ـ تخيلي را آماده مي‌كند.


دست‌اندركاران تهيه اين اثر سينمايي درباره اين فيلم به صورتي جهاني گفته‌اند كه درباره مسائلي مربوط به دوران قرون وسطا، تسلط كليسا بر زندگي و جان و مال و ناموس مردم و دوران رنسانس است. طرح اصلي اين داستان از آدريان عسگريه است و تاكنون كارگرداني براي آن درنظر گرفته نشده است. اين فيلم سال 2013 اكران خواهد شد.

اما همانگونه كه گفته شد، تجلي بي‌نظير نام داوينچي در سينما، با اكران جهاني فيلم اقتباسي رمز داوينچي (The Davinci Code) در سال 2006 به وقوع پيوست. فيلمنامه اين اثر را «آكيوا گلدمن» (Akiva Goldsman) براساس رماني با همين نام از «دن براون» (Dan Brown) نوشت.

«تام هنكس»، «آدري تاتو»، «ژان رنو» و «پل تباني» از بازيگران نام‌آشناي اين فيلم به شمار مي‌روند و «دان هاوارد» اين اثر را كارگرداني مي‌كند و قسمت سوم آن به نام «سمبل گمشده» در سال 2012 اكران مي‌شود.

بخش نخست اين فيلم‌ همانند كتابي كه از آن اقتباس شده است، جنجال بسياري آفريد. با نگارش ادامه داستان رمز داوينچي توسط «دن براون»، ديدگاه‌هاي متفاوتي براي نسخه‌هاي سينمايي ديگري با نام رمز داوينچي بيان شد ولي جالب‌ترين ديدگاه، نظر بازيگر معروف تام هنكس درباره ادامه اين داستان است كه گفته است: «دن براون مي دونه يك داستان رو چطوي سرهم كنه، پايان داستان منو به كلي خسته كرد.»


اگرچه «تام هنكس» اظهار ‌آمادگي كرده است كه در قسمت سوم اين فيلم ايفاي نقش كند، شايد موفقيت نخستين بخش اين سه‌گانه تكرار نشود. فيلم رمز داوينچي به عنوان دومين حضور گسترده جهاني تا 2 نوامبر 2006، بيش از 758 ميليون دلار فروش كرد! اما در سال 2008، فيلمي پويانمايي، كمدي و فانتزي ديگري به سراغ شخصيت اين نقاش ايتاليايي رفته است.

فيلم روياهاي لئوناردو داوينــچــي (The Dreams of Leonardo D.) به مدت 6 دقيقه با صداپيشگي Mick cusimano ساخته شده است. اما در سال 2006، فيلم تلويزيوني راز زندگي لئوناردو داوينچي به مدت 60 دقيقه ساخته شد كه به صورت مستند درباره داوينچي به تماشاگر خود اطلاعــاتي مي‌دهد.


نويسنده فيلمنامه اين اثر مستند، مايكل بوسون Michael Bousan است. در اين فيلم تماشاگر با آثار خارق‌العاده داوينچي در موزه‌هاي سراسر دنيا آشنا مي‌شود.


«نايك رابرتز» (Nick Roberts) در نقش لئوناردو به ايفاي نقش مي‌پردازد و صداپيشه راوي اين مستند، «پل شارات» است.

به غير از نقش آفريني نايك رابرتز، دو كودك نقش لئوناردو را در جواني و كودكي بازي مي‌كنند.


و اما در سال 2003، فيلم تلويزيوني ديگري به نام لئوناردو، با بازي مارك ريلانس (Mark Rylance) در نقش داوينچي ساخته شد اين فيلم كه توسط BBC ساخته شده، تركيب درام و علم و ژانر آن نيز مستند است.

در سال 1996 هم نسخه تلويزيوني ديگري با نام اين اعجوبه فن و علم و هنر با فيلمنامه «برايان نيسن» (Brian Nissen) به صورت فيلمي پويانمايي و كوتاه ساخته شد و به نمايش درآمد.

در اين نسخه پويانمايي،‌ دو صداپيشه به جاي داوينچي و ميكل آنژ صحبت مي‌كنند. فيلم تلويزيوني ديگري در ايتاليا و در سال 1971 با فيلمنامه‌اي از «رناتو كاستلاني» به زندگينامه داوينچي مي‌پردازد. اين فيلم در گلدن گلوب درخشيده و صاحب گوي زرين شده است.


«فيليپ لوروي» نقش بزرگسالي داوينچي و دو هنرپيشه خردسال و نوجوان نقش‌هاي ديگر مقاطع سني او را بازي كرده‌اند. اين فيلم در ايتاليا با نام «Ia vita di Leonardo D.» و در دنيا به نام آمريكايي آن (من، لئوناردو) معروف است.

اين فيلم منتقدان و تماشاگران، به عنوان اثري زيبا و دلنشين توصيف شده است.


در فيلم، رخدادهاي تاريخي كه باعث مي‌شوند لئوناردو شهر فلورانس را ترك كند و سپس به آن بازگردد، به نمايش درآمده است.



ناگواري‌هاي بين ميكل آنژ و سياستمداراني كه در آن دوره زندگي لئوناردو را در تنگنا قرار داده بودند، از جمله مشخصات داستان اين اثر به شمار مي‌آيد.



و اما از سال 1952، فيلم ديگري به نام لئوناردو داوينچي در دست است كه، لوچيانو امر (Luciano Emmer) و انريكو گراس (E.Cras) به صورت مشترك نويسندگي و كارگرداني آن را برعهده داشته‌اند.



راوي اين فيلم «آلبر دكر» و مدت اين فيلم 45 دقيقه است و يك فيلم مستند به شمار مي‌آيد.



نزديك به يك قرن پيش يعني در سال 1919، فيلمي به نام لئوناردو داوينچي توسط كارگردانان؛ «جيولاكسيني ـ ريزوتو» و «ماريو كورسي» در كشور ايتاليا ساخته شد كه ژانر آن درام است. در ايـــن فيـــلم آلفردو بــراچي (Alfredo Bracci) در نقش داوينچي بازي كرده است. اين درام كلاسيك و سياه و سفيد، صامت است.



ساخت اين فيــلم در سـال 1919 و فيلم "Il varo della L.D." كه در دنيــا بـــه "The Launching of two Italian Dreadnoughts" معروف است، نشانگر اين است كه در همان سال‌هاي ابتدايي پيدايش هنر سينما، علاقه‌مندان به ذهن خلاق داوينچي و هنر او، بسيار به ساخت فيلمي درباره او عطش داشته‌اند.



اين فيلم نيز صامت و سياه و سفيد است.



و نكته پاياني، اينكه ساخت سه‌گانه «رمز داوينچي»، باعث شده است، حتي فيلم‌هايي مستند درباره زندگي داوينچي براي جلب توجه مخاطبان خود از ساختار نام بخش نخست اين سه‌گانه معروف‌بهره ببرند.



مستند تلويزيوني 90 دقيقه‌اي كه با نام «Der Leonardo Code» در سال 2008 سال در آلمان ساخته شد، از اين جمله است.



و سرانجام، مستند «لئوناردو داوينچي، رمز، افسانه، بشر» در سال 2006 با نام اصلي (L.D.The code, The Myth, Theman) به نمايش درآمد. اين فيلم 90 دقيقه است و مستندي پژوهشي به شمار مي‌آيد.



اما با معرفي اين چند فيلم، حتي با وجود پرفروش‌ترين آنها كه بخش اول سه‌گانه «كد داوينچي» است و با وجود فيلم علمي ـ تخيلي ديگري كه سال آينده وارد بازار خواهد شد، آيا سينما در خدمت لئوناردو بوده يا...؟!



هیچ نظری موجود نیست: